Anayasa Mahkemesi Nedir? Görevleri Nelerdir?

Türkiye Cumhuriyeti’nin Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlı, sosyal ve ekonomik hukuk devleti ilkelerini denetleyen, Türk Milleti adına TBMM’ye verilen kanun ve kanun tekliflerini denetleyen ve onayan yüksek mahkemedir. Anayasa Mahkemesi, 9 Temmuz 1961 tarihinde halkın çoğunluğu tarafından kabul edilen 44 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun çerçevesinde 25/04/1962 tarihinde kuruldu.

Anayasa Mahkemesi’nin İlk Başkanı

25 Haziran 1962 tarihinde üye salt çoğunluğunu kazanarak Sunuhi Arslan Türkiye Cumhuriyeti’nin Anayasa Mahkemesi ilk başkanı olarak tarihe geçmiştir.

Anayasa Mahkemesi’nin Görev ve Yetkileri

  • TBMM iç tüzüğünü denetlemek,
  • Kanunları, kanun hükmünde kararnameleri (khk) ve kanun tekliflerini denetlemek,
  • Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, yüksek mahkeme üyelerini, Hakimler ve Savcılar Kurulu başkan ve üyeleriyle Sayıştay üyelerini Yüce Divan sıfatıyla yargılamak,
  • Milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına karar vermek,
  • Siyasi partilerin kapatılmasına yönelik kesin kararı vermek başlıca anayasa mahkemesi görevleri arasında yer almaktadır.

Anayasa Mahkemesi Nedir? Görevleri Nelerdir? 1

2017 Anayasa Mahkemesi Değişiklikleri

Anayasada yapılacak köklü değişikliklere ilişkin vatandaş 16 Nisan 2017 tarihinde sandık başına gitti. Halk oylaması (referandum) sonucuyla anayasadaki 18 maddeyle ilgili birtakım değişiklikler öngörüldü ve yapılan seçim YSK tarafından resmi olarak sonuçlanarak %51,4 evet oyuyla anayasa değişiklikleri kabul edildi. Kuşkusuz anayasa mahkemesinin görevi ilişkin köklü değişiklikler de gerçekleşti. İşte onlar:

  • Anayasa Mahkemesi’nin 17 üyesi 15’e düşürüldü.
  • Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi’nin kaldırılmasıyla bu üyelikler düşürüldü.
  • Cumhurbaşkanının seçtiği üye sayısı 14’ten 12 adede düşürüldü.
  • Anayasa Mahkemesi üyeleri 6 asıl 6 yedek olarak belirlendi.

Anayasa Mahkemesi’nde Yargılanan İlk ve Tek Başbakan

Anayasa Mahkemesi Yüce Divan sıfatıyla yargılama yetkisine sahip tek yüksek mahkemedir. Türk anayasa tarihi dikkate alındığı zaman bu yüksek mahkemede yargılanan ilk ve tek başbakan Mesut Yılmaz oldu. Vatana ihanet suçundan yargılanan Mesut Yılmaz böylelikle Türk anayasa tarihine de geçmişti.

Günümüz ve Anayasa Mahkemesi

Günümüzde Anayasa Mahkemesi Başkanlığı görevini Zühtü Arslan sürdürmektedir. 6 asıl 6 yedek üyesi olarak Anayasa Mahkemesi başkanvekili olarak asıl ve yedek üyeleriyle beraber kararlarını Türk milleti adına bağımsız olarak gerçekleştirir. Bu yönüyle anayasa mahkemesi nedir konusunda günümüzde anayasada açıkça yer verilen yargının bağımsızlığı ilkesiyle hareket etmektedir.

T.C. Anayasa Mahkemesi Adresi

Ahlatlıbel Mh. Şehit Savcı Mehmet Selim Kiraz Bulvarı, No:4 Çankaya/Ankara adresi resmi daire bilgileri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Tel : 0312 463 73 00

Fax : 0312 463 74 00

e-posta : bilgi@anayasa.gov.tr başlıca adres bilgilerini içermektedir.

Anayasa Mahkemesi Nedir? Görevleri Nelerdir? 2

Bireysel Başvuru Yoluyla Anayasa Mahkemesi Müracaatı

2010 yılında yapılan anayasal değişiklikler dikkate alınarak bireysel başvuru yoluyla anayasada yapılan birtakım değişiklikler meydana getirildi. Bu değişiklikler arasında kuşkusuz ki vatandaşların bütün haklarını bireysel başvuru yoluyla araması olarak gerçekleştirilmiştir. İşte bu yönüyle de Anayasa Mahkemesi’ne doğrudan başvuruda bulunmanız her açıdan mümkün olmaktadır.

Bütün bu özellikleriyle Anayasa Mahkemesi’nin geçmişten günümüze birçok tarihi değişikliklerle karşı karşıya olduğunu kesinlikle dile getirmemiz mümkün hale gelebilmektedir. Öte yandan Türk anayasa tarihine ilişkin ortada duran istatistiki verilere de böylelikle herkesin sahip olması mümkün hale gelen niteliklerden yalnızca biri olarak karşımızdaki yerini korumaktadır.

Tüm bunlar da anayasa tarihinin her yönden başlı başına saptanması açısından önem teşkil etmekte, Türk yargısının da geçmişten günümüze nasıl bir değişim sürecinden geçirildiğini gözlemlemek adına son derece önem teşkil eden yaklaşımlar arasında bulunmaktadır. Bütün bunlar da her yönden dikkat çeken hususlardan birisi olarak son derece önemlidir.

Bunları biliyor musunuz?

Bu yazıyı arkadaşlarınla paylaş